Beheer van water en dijken
Een waterschap regelt in zijn gebied de waterstand, beheert dijken en andere waterkeringen en zorgt voor schoon water en afvalwaterzuivering. Tijdens hoogwater worden vooral de taken rond waterstanden, afvoer en waterveiligheid zichtbaar. Welke rivieren, beken, sloten, gemalen en keringen onder een waterschap vallen verschilt per gebied.
Het waterschap volgt metingen en verwachtingen en inspecteert kwetsbare delen van het watersysteem. Medewerkers kijken niet alleen naar de hoogte van het water, maar ook naar de toestand van dijken, stuwen, gemalen, coupures en oevers. Een crisisstaf kan scenario's beoordelen en besluiten welke operationele maatregelen nodig zijn.
Maatregelen bij stijgend water
Mogelijke maatregelen zijn het inzetten van pompen, bedienen van gemalen en stuwen, sluiten van openingen in een dijk en plaatsen van tijdelijke waterkeringen. Waterschap Limburg beschrijft bijvoorbeeld dat het tijdens hoogwater pompen plaatste en coupures dichtmaakte. Bij de watercrisis van 2021 werden daar ook tijdelijke keringen, zandzakken en dijkwachten ingezet.
Dit zijn voorbeelden, geen standaardpakket voor elke regio. Een maatregel die langs de Maas past, hoeft niet geschikt te zijn in een polder of langs een kleine beek. Ook kan extreem veel regen niet altijd volledig door het watersysteem worden verwerkt. Waterveiligheid verlaagt risico's, maar biedt geen garantie dat er nooit wateroverlast ontstaat.
Samenwerken tijdens een crisis
Een waterschap werkt met gemeenten, veiligheidsregio's, Rijkswaterstaat, provincies en hulpdiensten. De waterbeheerder levert kennis over het watersysteem en voert maatregelen uit binnen zijn taken. Gemeenten informeren inwoners over lokale risico's en maatregelen; veiligheidsregio en hulpdiensten coördineren bredere crisis- en hulpverleningstaken wanneer dat nodig is.
Bij een dreigende overstroming kan informatie van het waterschap dus een onderdeel zijn van een groter besluit. Een evacuatieadvies, wegafsluiting of NL-Alert komt niet automatisch van het waterschap zelf. Volg daarom de afzender en inhoud van officiële instructies en combineer een waterstandenpagina niet met eigen conclusies over de veiligheid van een woning of route.
Wat kun je als inwoner doen?
Controleer welke organisatie in jouw gebied het water beheert en volg de officiële kanalen van waterschap, gemeente en veiligheidsregio. Blijf weg van afgesloten dijken, snelstromend water en ondergelopen wegen. Een dijk kan tijdens hoogwater worden geïnspecteerd of beschermd; extra verkeer en nieuwsgierige bezoekers kunnen werkzaamheden hinderen.
Meld een acuut levensgevaarlijke situatie via 112. Voor een probleem met regionaal waterbeheer gebruik je het storings- of meldpunt van het eigen waterschap. De kern is dat het waterschap meet, beheert en ingrijpt in het watersysteem, terwijl crisispartners samen zorgen voor waarschuwing, hulpverlening en openbare veiligheid.